Hữu cơ Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới
Nông nghiệp hữu cơ tại Việt Nam đang ghi nhận những bước tiến rõ rệt. Từ năm 2014 đến 2024, diện tích canh tác hữu cơ đã tăng gấp ba lần, đạt gần 126.000 ha, còn số lượng nhà sản xuất tăng từ 2.700 lên 65.000. Hướng tới năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu đưa diện tích sản xuất hữu cơ đạt 2,5–3% tổng diện tích đất nông nghiệp. Để hiện thực hóa tham vọng này, Việt Nam không chỉ cần mở rộng quy mô sản xuất, mà còn phải củng cố hệ thống chứng nhận đáng tin cậy, nâng cao tính minh bạch trong chuỗi thực phẩm và tăng cường hiểu biết chung về ý nghĩa của các tiêu chuẩn hữu cơ đối với nông dân, doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Liên minh châu Âu và Naturland góp phần vào hành trình đầy tham vọng nhằm củng cố ngành hữu cơ tại Việt Nam. Là thị trường hữu cơ lớn thứ hai thế giới, EU mở ra thêm cơ hội gia tăng thu nhập cho những nông dân Việt Nam có sản phẩm đáp ứng Quy định Hữu cơ EU. Song song đó, việc nâng cao nhận thức của người tiêu dùng trong nước về thực phẩm hữu cơ có thể góp phần thúc đẩy nhu cầu tại Việt Nam. Thông tin minh bạch về các giá trị môi trường, xã hội và sức khỏe của sản xuất hữu cơ là nền tảng để xây dựng niềm tin, giúp người tiêu dùng hiểu rõ hơn về sản phẩm mình lựa chọn và góp phần mở rộng thị trường hữu cơ tại Việt Nam.
Đưa những giá trị hữu cơ EU đến gần hơn với Việt Nam
Trong khuôn khổ sứ mệnh thúc đẩy hệ thống sản xuất thực phẩm bền vững, Naturland sẽ khởi động chiến dịch kéo dài ba năm do Liên minh châu Âu tài trợ tại họp báo
“Chứng nhận hữu cơ: Những giá trị làm nên sự khác biệt!” diễn ra vào ngày 27 tháng 7 tại Nhà hàng Vườn Trong Phố, Thành phố Hồ Chí Minh. Thông qua chiến dịch, người tiêu dùng sẽ có cơ hội tìm hiểu rõ hơn về hành trình của thực phẩm hữu cơ, từ sản xuất, chế biến đến kiểm tra và chứng nhận, đặc biệt đối với các sản phẩm đáp ứng Tiêu chuẩn Hữu cơ EU. Chiến dịch cũng hướng tới việc kết nối các nhà sản xuất hữu cơ với người tiêu dùng và doanh nghiệp Việt Nam, từ đó xây dựng sự minh bạch và niềm tin xuyên suốt chuỗi giá trị.
Hỗ trợ người tiêu dùng đưa ra lựa chọn có đầy đủ thông tin
Chiến dịch hướng tới việc nâng cao hiểu biết của người tiêu dùng về các sản phẩm hữu cơ được chứng nhận và cách nhận biết những sản phẩm này. Chiến dịch sẽ làm rõ các đặc điểm quan trọng của sản xuất hữu cơ, bao gồm:
- Hạn chế nghiêm ngặt việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón tổng hợp.
- Không sử dụng sinh vật biến đổi gen (GMO).
- Kiểm tra định kỳ và kiểm soát chứng nhận nghiêm ngặt.
- Khả năng truy xuất nguồn gốc trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
- Khi những tiêu chuẩn này được truyền tải một cách rõ ràng và dễ hiểu, người tiêu dùng có thể hiểu hơn các thông điệp từ quảng cáo và tự tin hơn khi lựa chọn sản phẩm cho gia đình mình.
Hai chứng nhận, một cam kết chung về chất lượng hữu cơ
Logo hữu cơ EU có hình chiếc lá xanh được tạo nên từ các ngôi sao. Đây không chỉ là một biểu tượng trên bao bì, mà còn cho thấy sản phẩm đã đáp ứng các quy định hữu cơ chung của Liên minh châu Âu. Từ năm 2010, logo này trở thành yêu cầu bắt buộc đối với thực phẩm hữu cơ đóng gói sẵn được sản xuất tại 27 quốc gia thành viên EU.
Đằng sau chiếc lá xanh là những nguyên tắc rõ ràng:
- Không sử dụng sinh vật biến đổi gen (GMO).
- Kiểm soát nghiêm ngặt thuốc bảo vệ thực vật tổng hợp và phân bón khoáng.
- Yêu cầu sản xuất dựa trên bảo vệ đất và đa dạng sinh học.
- Kiểm tra định kỳ bởi các tổ chức kiểm soát được công nhận.
- Đối với người tiêu dùng, logo này là minh chứng đáng tin cậy cho thấy sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn hữu cơ thống nhất trên toàn bộ 27 quốc gia thành viên EU.
Logo Naturland, được nhận diện qua chữ “N” màu xanh, đại diện cho hơn 40 năm cam kết với nông nghiệp hữu cơ và phát triển bền vững. Các tiêu chuẩn của Naturland được xây dựng trên nền tảng Quy định Hữu cơ EU, đồng thời bổ sung thêm những yêu cầu trong các lĩnh vực như:
- Trách nhiệm xã hội, bao gồm điều kiện làm việc công bằng và an toàn cho người lao động trong chuỗi cung ứng.
- Bảo vệ đa dạng sinh học và các hệ sinh thái có giá trị, chẳng hạn như rừng ngập mặn.
- Quản lý nguồn nước bền vững.
- Chuyển đổi toàn bộ trang trại sang hữu cơ nhằm nâng cao trách nhiệm và giảm nguy cơ lẫn trộn giữa sản xuất hữu cơ và không hữu cơ.
- Các yêu cầu cao về phúc lợi động vật, như mật độ chăn nuôi thấp hơn và điều kiện vận chuyển phù hợp hơn.
- Trên phạm vi toàn cầu, Naturland hợp tác với nông dân, ngư dân và các đơn vị chế biến nhằm thúc đẩy những hệ thống sản xuất có trách nhiệm và củng cố các chuỗi giá trị bền vững.
Từ nông trại châu Âu đến bàn ăn của gia đình Việt
Sự kiện ra mắt sẽ kết nối những góc nhìn từ nông nghiệp, sản xuất, kinh doanh và đời sống gia đình, qua đó cho thấy một sản phẩm hữu cơ không chỉ bắt đầu từ nông trại, mà còn đi qua cả một hệ thống trước khi đến tay người tiêu dùng.
Các diễn giả gồm:
- Ông Te-Chun Chen từ Naturland chia sẻ về vai trò của tiêu chuẩn, chứng nhận và nông nghiệp hữu cơ trong bảo vệ con người và môi trường. “Ông Te-Chun Chen chia sẻ: “ Hữu cơ không chỉ là một chứng nhận. Hữu cơ là động lực thúc đẩy sự chuyển đổi của toàn bộ hệ thống thực phẩm. Mặc dù chứng nhận đáng tin cậy và tính toàn vẹn của sản xuất hữu cơ vẫn là nền tảng cốt lõi, giá trị lớn hơn của nông nghiệp hữu cơ nằm ở khả năng thúc đẩy các hoạt động kinh doanh có trách nhiệm, bảo tồn đa dạng sinh học, tăng cường trách nhiệm xã hội và khuyến khích các phương thức canh tác hữu cơ cũng như tái sinh. Thay vì chỉ giảm thiểu những tác động tiêu cực đến môi trường, nông nghiệp hữu cơ cần tạo ra những giá trị tích cực cho người nông dân, cộng đồng, hệ sinh thái và các thế hệ tương lai. Trong bối cảnh ngành hữu cơ tại Việt Nam đang tiếp tục phát triển, cách tiếp cận toàn diện này mở ra cơ hội nâng cao cả tính bền vững lẫn năng lực cạnh tranh của nền nông nghiệp Việt Nam.”
- Ông Jakob Seck, Trưởng phòng Kinh doanh của nhà máy rượu vang gia đình Weingut Seck từ Đức, chia sẻ những ví dụ thực tiễn về sản xuất hữu cơ trong trồng nho và làm rượu vang, đồng thời chia sẻ hành trình tiếp nối di sản của cha mình. “Là thế hệ tiếp nối nghề làm rượu của gia đình, chúng tôi tin rằng gìn giữ di sản không chỉ là duy trì truyền thống, mà còn là gìn giữ đất đai và cộng đồng đã nuôi dưỡng truyền thống ấy. Canh tác theo tiêu chuẩn Hữu cơ EU và Naturland giúp chúng tôi bảo tồn những vườn nho cho thế hệ tương lai và tạo nên những chai rượu phản ánh đúng những giá trị mà chúng tôi tin tưởng.”
- Chị Mỹ Thuận, nhà sáng tạo nội dung từ kênh My Thuan Family, mang đến góc nhìn gần gũi từ đời sống gia đình, chia sẻ cách việc hiểu rõ hơn về chứng nhận và khả năng truy xuất nguồn gốc có thể giúp người tiêu dùng lựa chọn thực phẩm tự tin hơn mỗi ngày. “Giữa rất nhiều thông tin trên bao bì, đôi khi việc lựa chọn thực phẩm cho gia đình khiến tôi khá bối rối. Hiểu rõ ý nghĩa của chứng nhận Hữu cơ EU và Naturland giúp tôi có thêm một cơ sở đáng tin cậy để lựa chọn và cảm thấy an tâm hơn với những gì xuất hiện trong bữa ăn của cả nhà.”
Để hữu cơ trở thành một phần của cuộc sống mỗi ngày
Trong ba năm tới, chiến dịch sẽ kết hợp cung cấp thông tin với các hoạt động trải nghiệm thực tế, bao gồm:
- Các hội thảo kết nối doanh nghiệp Việt Nam với những nhà sản xuất hữu cơ châu Âu.
- Hoạt động giáo dục giúp sinh viên và người trẻ hiểu rõ hơn về nông nghiệp và thực phẩm hữu cơ.
- Những chuyến học tập tại châu Âu, nơi các đại diện được lựa chọn có thể quan sát cách tiêu chuẩn hữu cơ được áp dụng trong thực tế.
- Các buổi dùng thử, hoạt động tại điểm bán và chương trình tiếp cận cộng đồng dành cho người tiêu dùng.
- Ngày Hữu cơ Châu Âu sẽ được tổ chức hằng năm, tạo không gian kết nối các bên liên quan, đồng thời nâng cao nhận thức về nông nghiệp hữu cơ và tiêu dùng có trách nhiệm.
Về Naturland
Được thành lập từ năm 1982, Naturland là hiệp hội quốc tế hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ. Ngày nay, mạng lưới Naturland kết nối khoảng 120.000 nông dân tại hơn 60 quốc gia, cùng khoảng 1.400 đối tác chế biến và thương mại trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, Naturland đang đồng hành cùng hơn 3.000 nông dân sản xuất tôm, gia vị và hạt điều theo tiêu chuẩn tổ chức, góp phần thúc đẩy các phương thức canh tác bền vững và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.
Tôn Quyên
